Khi người làm nông giận sự dễ dãi, họ sẽ chọn con đường khó
Trong nông nghiệp, có một kiểu giận không bùng nổ.
Không đập bàn. Không than vãn. Không trách ai.
Chỉ là một nỗi bức bối âm thầm, tích tụ qua từng mùa vụ, từng khu vườn, từng gương mặt nông dân thất vọng khi nhìn cây suy mà không hiểu vì sao.
Với Phạm Đức Thiện, cơn giận đó không khiến anh rời bỏ nghề. Nó khiến anh ở lại lâu hơn, đi sâu hơn, và lựa chọn một con đường không dễ đi: giúp người nông dân hiểu để tự làm chủ, thay vì phụ thuộc vào may rủi, thói quen hay lời truyền miệng.
Phạm Đức Thiện là ai – và vì sao anh không chọn lối đi nhanh
Phạm Đức Thiện sinh ngày 19/03/1992, hiện sinh sống và làm việc tại Đồng Nai – một vùng đất gắn liền với cây trồng, đất đỏ và những thế hệ làm nông nối tiếp nhau.
Anh là chuyên gia bảo vệ thực vật, nhà sáng lập Asoil, đồng thời là người chia sẻ kiến thức và truyền cảm hứng về canh tác hữu cơ cho cộng đồng nông dân và người làm nông nghiệp.
Nhưng nếu chỉ nhìn vào vai trò hay danh xưng, sẽ rất khó hiểu vì sao anh được tin tưởng.
Bởi điều tạo nên Phạm Đức Thiện không nằm ở việc anh biết nhiều, mà nằm ở cách anh chọn sử dụng hiểu biết của mình.
Anh không đi con đường bán sản phẩm bằng mọi giá.
Anh đi con đường bán sự hiểu biết, để người nông dân có thể tự quyết định, tự chịu trách nhiệm và tự làm chủ mùa vụ của chính họ.
Nỗi bức bối nghề nghiệp: khi thuốc và phân được dùng theo thói quen
Trong những năm đầu làm nghề, Thiện chứng kiến rất nhiều tình huống giống nhau:
Người nông dân:
- Phun thuốc vì “năm ngoái vẫn làm vậy”
- Bón phân theo lời người quen
- Không nắm được giai đoạn sinh lý của cây
- Không hiểu vì sao sâu bệnh xuất hiện, chỉ biết “có sâu là phun”
Hệ quả thì lặp đi lặp lại:
- Chi phí đầu vào ngày càng cao
- Đất chai dần
- Cây yếu, dễ bệnh
- Thu nhập bấp bênh
Điều khiến Thiện trăn trở không phải là sự thiếu kiến thức của nông dân, mà là việc sự thiếu hiểu biết ấy đã trở thành bình thường.
Từ đó, anh hình thành một quan điểm rất rõ:
“Nếu người trồng cây không hiểu cây, thì mọi giải pháp chỉ là chữa cháy.”
Công việc hằng ngày: không phải bàn giấy, mà là từng khu vườn cụ thể
Phạm Đức Thiện không làm nông nghiệp từ xa.
Công việc mỗi ngày của anh gắn liền với việc đi vườn.
Anh dành thời gian:
- Cùng nông dân quan sát cây trồng trực tiếp
- Đánh giá tình trạng đất, rễ, tán, lá
- Phân tích sâu bệnh dựa trên sinh lý cây, không dựa trên cảm tính
- Hướng dẫn sử dụng phân bón và thuốc BVTV đúng thời điểm – đúng liều – đúng loại – đúng giai đoạn
- Chuyển giao quy trình canh tác hữu cơ phù hợp với điều kiện từng vườn
- Nghiên cứu, cải tiến giải pháp tại Asoil
- Chia sẻ kiến thức thông qua mạng xã hội và blog cá nhân
Với Thiện:
“Mỗi vườn cây là một tình huống khác nhau. Không có công thức chung cho tất cả.”
Ở góc nhìn của tôi – Nguyễn Quang Hưng – tôi hiểu rất rõ giá trị của kiểu người làm nghề này.
Đó là kiểu người lấy thực tế làm chuẩn, không lấy lý thuyết làm điểm tựa duy nhất.
Lựa chọn phụng sự: giúp đúng người, làm đến nơi
Phạm Đức Thiện không đặt mục tiêu tiếp cận thật nhiều người.
Anh chọn làm việc sâu với những nhóm sau:
- Nông dân trực tiếp sản xuất
- Chủ vườn, chủ trang trại quy mô vừa và lớn
- Người chăm sóc cây trồng chuyên nghiệp
- Những người đang chuyển đổi từ canh tác truyền thống sang hữu cơ
Anh tập trung vào:
- Cây ăn trái như sầu riêng, bơ, mít, bưởi
- Cây công nghiệp
- Mô hình hộ gia đình và trang trại
Lý do rất đơn giản:
“Một người hiểu đúng có thể ảnh hưởng đến cả một vùng trồng.”
Giá trị thể hiện qua kết quả, không qua lời giới thiệu
Trước khi tiếp cận kiến thức bài bản, nhiều nông dân:
- Làm theo thói quen
- Đầu tư nhiều nhưng hiệu quả thấp
- Không chủ động được quyết định chăm sóc
Sau khi được hướng dẫn:
- Hiểu nguyên nhân sâu bệnh
- Biết chọn giải pháp phù hợp từng giai đoạn
- Giảm chi phí không cần thiết
- Năng suất và chất lượng ổn định hơn
- Chủ động hơn trong quản lý vườn
Với Phạm Đức Thiện, kết quả của người trồng cây chính là thước đo giá trị lớn nhất.
Hơn 7 năm làm nghề: kế thừa và tiếp nối
Phạm Đức Thiện có hơn 7 năm thực chiến trong kỹ thuật nông nghiệp.
Anh kế thừa nền tảng từ cửa hàng phân bón & thuốc BVTV Đức Thừa – một cơ sở có hơn 27 năm hoạt động.
Từ nền tảng đó, anh xây dựng Asoil với định hướng:
- Giải pháp hữu cơ
- Sử dụng đúng
- Hiểu bản chất trước khi áp dụng
Anh tham gia các cộng đồng như BNI và Eagle Camp, không phải để mở rộng hình ảnh cá nhân, mà để rèn tư duy, kỷ luật và trách nhiệm nghề nghiệp.
Marathon – nơi Thiện học cách đi đến cùng
Ít người biết rằng Phạm Đức Thiện là người yêu thể thao bền bỉ, đặc biệt là marathon và ultra marathon.
Có lần, trong một giải marathon 42km, ngay từ km thứ 2, anh đã gặp cơn đau khớp gối.
Cơn đau tăng dần. Tinh thần xuống thấp. Nước mắt đã rơi.
Nhưng anh không dừng lại.
Không phải vì thành tích, mà vì:
- Gia đình
- Vợ
- Con
- Những người đang chờ anh ở vạch đích
Anh hoàn thành cự ly 42km và nhận huy chương.
Marathon dạy anh:
- Không bỏ cuộc giữa chừng
- Muốn đi xa phải đi chậm
- Kỷ luật quan trọng hơn cảm xúc
- Chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình
Và anh mang chính tinh thần đó vào nông nghiệp.
Học tập trọn đời – nguyên tắc không thỏa hiệp
Phạm Đức Thiện không ngừng học.
Anh tham gia nhiều chương trình đào tạo trên khắp Việt Nam, đặc biệt là các khóa học của Phạm Thành Long.
Anh tin rằng:
“Không thể hướng dẫn người khác nếu bản thân chưa đi qua con đường đó.”
Triết lý của anh rất rõ:
- Học để làm
- Làm để có kết quả
- Có kết quả mới chia sẻ
Tầm nhìn dài hạn: làm nông nghiệp có hiểu biết
Trong tương lai, Phạm Đức Thiện hướng đến:
- Xây dựng cộng đồng canh tác hữu cơ
- Tạo nông sản chất lượng phục vụ sức khỏe cộng đồng
- Xuất khẩu sản phẩm giúp nông dân sống tốt hơn
- Mô hình đào tạo thực tế cho người làm vườn
- Hình thành các nhóm nhà nông hiểu sâu – làm đúng – làm bền
Kết luận: uy tín không đến từ tốc độ, mà từ độ sâu
Phạm Đức Thiện chọn con đường:
- Chậm hơn
- Khó hơn
- Nhưng bền vững
Và chính lựa chọn đó khiến anh trở thành một người làm nông được tin tưởng, không phải vì anh nói hay, mà vì những khu vườn khỏe lên theo thời gian.
Ở góc nhìn của tôi, những người như Phạm Đức Thiện nhắc chúng ta rằng:
Giá trị thật không cần ồn ào.
Nó tự lên tiếng bằng kết quả.