Có những cơn giận không để phá, mà để tỉnh
Không phải ai bước vào kinh doanh cũng bắt đầu bằng ước mơ lớn.
Nhiều người bắt đầu chỉ vì… cần sống.
Với Nguyễn Khải Mỹ, con đường đến với quảng cáo cũng như vậy. Không màu hồng. Không định sẵn sẽ làm “chuyên gia”. Chỉ là một người trẻ cần một công việc có lương, rồi từng bước bị cuốn vào một thế giới mà ở đó, kết quả được đo bằng số, còn áp lực thì đo bằng cảm xúc không nói ra được.
Tôi – Nguyễn Quang Hưng – khi nhìn lại hành trình của Khải Mỹ, không thấy một người làm quảng cáo đơn thuần. Tôi thấy một con người đã đi qua đủ các trạng thái: kỳ vọng – bức xúc – tức giận – vỡ mộng – rồi học cách bình tĩnh lại để làm cho đúng.
Khởi đầu của Khải Mỹ: làm nghề khi chưa kịp hiểu mình
Năm 2017, Nguyễn Khải Mỹ bước vào Digital Marketing. Khi đó, quảng cáo mạng xã hội chưa ồn ào như bây giờ. Không có nhiều “thầy”, không có nhiều khóa học hào nhoáng. Người làm nghề chủ yếu tự mày mò, tự trả giá bằng tiền của khách hàng và thời gian của chính mình.
Khải Mỹ học Thẩm định giá, một ngành rất xa marketing. Nhưng rồi cuộc sống đẩy Anh vào quảng cáo. Ban đầu là để có thu nhập. Sau đó là để tồn tại. Rồi dần dần, để hiểu vì sao có những chiến dịch chạy rất nhiều tiền mà doanh nghiệp vẫn không lớn lên.
Chính ở giai đoạn này, một cơn giận âm ỉ bắt đầu hình thành – không bùng nổ, nhưng dai dẳng:
“Vì sao mình làm nhiều thế, chạy nhiều thế, mà khách hàng vẫn không bền?”
Cơn giận đầu tiên: khi quảng cáo bị dùng như cái nạng
Rất nhiều doanh nghiệp tìm đến quảng cáo trong trạng thái tuyệt vọng:
- Sản phẩm chưa rõ
- Nội dung rời rạc
- Đội ngũ làm theo cảm tính
- Nhưng kỳ vọng quảng cáo sẽ “cứu”
Khải Mỹ từng làm trong môi trường như vậy. Và cơn giận lớn nhất không phải là giận khách hàng, mà là giận chính mình:
“Mình đang giúp họ tăng doanh thu thật, hay chỉ đang kéo dài một hệ thống yếu?”
Từ đó, Anh bắt đầu không còn tin vào quảng cáo đơn lẻ. Anh chuyển hướng sang tư duy hệ thống: khách hàng là ai, họ cần gì, hành trình ra sao, mối quan hệ được nuôi thế nào sau khi bán.
Ở góc độ một người làm chủ, tôi hiểu rất rõ cơn giận này. Tôi từng giận vì nhân viên làm không như ý. Giận vì thị trường. Nhưng sau cùng, tôi nhận ra: cơn giận đúng nhất là cơn giận buộc mình phải lớn lên.
Vấp ngã lớn: quản lý quá sớm và cái giá phải trả
Nguyễn Khải Mỹ từng là Co-founder một Agency marketing, quản lý khoảng 40 nhân sự khi bản thân chưa đủ trải nghiệm. Kết quả là thất bại.
Thất bại này không ồn ào, nhưng rất đau. Đau vì:
- Không giữ được đội ngũ
- Không giữ được hệ thống
- Không giữ được chính mình trong vai trò lãnh đạo
Đây là kiểu thất bại mà nếu không đủ tỉnh, người ta sẽ đổ lỗi cho hoàn cảnh. Nhưng Khải Mỹ không làm vậy. Anh chấp nhận một sự thật khó nuốt:
“Mình chưa đủ lớn để dẫn người khác.”
Tôi đã từng đóng cửa doanh nghiệp do chính mình gây dựng. Tôi hiểu rất rõ: thất bại kiểu này không làm người ta nghèo đi, nhưng làm người ta khiêm xuống.
Cơn giận thứ hai: khi tiền quảng cáo ngày càng đắt, còn niềm tin thì rẻ dần
Một bài toán khác khiến Khải Mỹ thay đổi triệt để là chi phí quảng cáo tăng cao nhưng hiệu quả giảm. Không có chiến lược nuôi dưỡng, không có hệ thống giữ chân, doanh nghiệp buộc phải bơm thêm tiền.
Cơn giận lúc này không còn là giận nghề, mà là giận cách làm nông:
“Tại sao cứ phải chạy hoài, trong khi khách hàng đã từng mua?”
Từ đây, Khải Mỹ xác lập rõ triết lý làm nghề:
- Quảng cáo là đòn bẩy nhanh
- Quan hệ là gốc rễ dài
- Nội dung và hành trình mới là thứ giữ doanh nghiệp sống sót
Đây cũng là bài học tôi rút ra trong kinh doanh hoa quả, hệ thống phân phối và đào tạo: đổ thêm tiền không cứu được một hệ thống không có trái tim.
Eagle Club và khoảnh khắc hạ cái tôi xuống
Việc Khải Mỹ tham gia Eagle Club không phải để khoe cộng đồng, mà là một dấu hiệu quan trọng: Anh chọn môi trường buộc mình phải kỷ luật lại tư duy.
Ở đó, người ta không chỉ hỏi “bạn kiếm bao nhiêu”, mà hỏi:
- Bạn đang sống vì điều gì?
- Bạn có đang dẫn dắt người khác hay chỉ sử dụng họ?
- Bạn có đủ tử tế khi có quyền lực không?
Những câu hỏi này, với tôi và Khải Mỹ, đều không dễ trả lời. Nhưng chính chúng làm con người ta bớt giận đời, bớt giận người, và quay về chịu trách nhiệm với chính mình.
Khải Mỹ làm quảng cáo, nhưng không bán ảo tưởng
Điều khiến tôi tôn trọng Nguyễn Khải Mỹ là: Anh không bán hy vọng rẻ tiền.
Anh không hứa:
- Chạy ads là ra tiền ngay
- Có công thức “x” là giàu
- Có tool “y” là thắng
Anh giúp doanh nghiệp nhìn thẳng vào:
- Hệ thống yếu ở đâu
- Đội ngũ đang thiếu gì
- Khách hàng thực sự muốn gì
Trong một thị trường đầy tiếng ồn, kiểu người làm nghề này không nổi nhanh, nhưng đi rất lâu.
Từ Khải Mỹ nhìn lại tôi: cơn giận giúp tôi bớt nông
Lý do tôi muốn viết bài này không phải để nâng Khải Mỹ lên, mà để nói một điều thật:
Nếu không có những cơn giận đúng lúc – giận sự hời hợt, giận cái tôi, giận cách làm cũ – thì tôi và Khải Mỹ đều không thể ngồi đây nói chuyện về “bền vững”.
Doanh nhân không cần ít giận.
Doanh nhân cần giận đúng thứ, rồi học cách chuyển hóa cơn giận đó thành hệ thống, kỷ luật và tử tế.
Tầm nhìn của Khải Mỹ: không phải lớn nhanh, mà lớn đúng
Nguyễn Khải Mỹ hướng tới:
- Xây dựng doanh nghiệp khoảng 100 người
- Tạo môi trường làm việc tử tế, đủ đầy
- Dẫn dắt đội ngũ không chỉ bằng kỹ thuật, mà bằng tư duy vận hành
Đây là kiểu tầm nhìn không hào nhoáng, nhưng rất khó làm.
Lời kết cho người đang đọc bài này
Nếu bạn từng:
- Giận vì làm nhiều mà không ra kết quả
- Giận vì đội ngũ không như ý
- Giận vì thị trường quá khắc nghiệt
Thì câu chuyện của Nguyễn Khải Mỹ không phải để bạn bớt giận, mà để bạn giận cho đúng, rồi đi tiếp một cách trưởng thành hơn.
Và nếu có một điểm chung giữa tôi và Khải Mỹ, thì đó là:
chúng tôi đều từng đi sai, từng bực bội, nhưng không chọn bỏ cuộc – mà chọn sửa mình trước.